Jane'le Baş Başa

Jane Austen Book Club sevdiğim filmlerden biridir. Hani fazla iddiası olmayan, sinema tarihinde illaki kendine has bir yer barındırmayan ancak defalarca izleseniz de sizi sıkmayacak filmler vardır ya, işte onlardan biridir benim için bu film. Kendi hayatlarında düzeltmek istedikleri veya farkında bile olmadıkları sorunlarıyla uğraşırken birdenbire bir kitap kulübü fikriyle bir araya gelen birbiriyle tanış (hatta akraba) beş kadın ile onların arasına süpriz denebilecek bir şekilde katılan bir erkek... Bu altı kişi ayda bir toplanmak suretiyle altı Jane Austen kitabını okuyup birlikte tartışacaklar ve biz de onları izlerken hem hayatlarına dair gelişmeleri takip edeceğiz hem de Austen'le daha haşır neşir olacağız. Evet, film kısaca haliyle bu.

 Filmi izlemek büyük keyifti benim için ancak ikinci izleyişimde kendi kendime bir görev vermemi de sağlaması açısından bir çıkış kaynağı oldu bana. Evet, Jane Austen romanlarının en azından uyarlamalarını izlemek ve onun dünyasıyla yeniden bir araya gelmek.

Malumunuz, Jane Austen defalarca sinemaya veya televizyona uyarlanan eserleriyle çok popüler bir kadın yazar. Adını en fazla duyduğumuz uyarlama da Aşk ve Gurur (Pride and Prejudice) Ancak bu güzel romanın yanı sıra Emma, Sense and Sensibility, Mansfield Park, Northanger Abbey, Persuasion da birkaç kez uyarlanan eserler olarak Jane Austen'ın uyarlama konusunda ne kadar çok tercih edilen isim olduğunu kanıtlıyor bize. Tabii birebir uyarlamaların dışında bu eserleri veya Austen'ın hayatını (veya hayatından bir kesiti) kendine esin kaynağı yapan filmler de mevcut. Onları da izlediğimi belirtip esas konumuz olan uyarlamalara döneyim hemen.

Austen'la tanışmam çoğumuzun olduğu gibi Aşk ve Gurur'la oldu tabii. 2005 yılında Keira Knightley'nin Elizabeth, Matthew Macfadyen'in de Mr. Darcy olarak karşımıza çıktığı bu film kitabı okuyanlar için ufak hayal kırıklıkları yaşatsa da 19. yy İngilteresinin muhteşem manzaraları gözümüzü boyamaya yetti. Benim için orta karar bir filmdi bu kitabı okumamıştım henüz. Geçtiğimiz sene bir boşluktan yararlanıp kitabı okuduğumda yer yer sıkılsam da Austen'ın ince mizahıyla kitabı bitirmem zor olmadı üstelik roman filmde izlediğim Elizabeth'in tam olarak romandaki Elizabeth'i anlatmadığının farkına varmamı sağladı. Bu önemli bir nokta çünkü baş kahraman olan Elizabeth üzerinden evlilik kurumu, kadın-erkek ilişkileri, aile vs üzerine yapılan tespitler Keira Knightley'nin vucüdunda can bbbulan Elizabeth'le uyum sağlamamıştı. Sanırım çok da zayıf olan Keira, Elizabeth'i taşıyamadı. İsabetli bir tercihle geçtiğimiz ay Aşk ve Gurur'un 1995, BBC yapımı altı bölümlük dizisini izledim de gerçek Aşk ve Gurur'u buldum karşımda.
Diziyi izlemeye başlamadan önce okuduğum birçok yazı Colin Firth'un Mr Darcy olmak için biçilmiş kaftan olduğu, onu izleyenin başka bir Darcy kabul etmeyeceği yönünde birleşiyordu. Kesinlikle hemfikir olduğumu berlitmek gerek. Adamın zaten genel görünümünde asılı duran "soğuk bir uzaklık" onun Darcy kompozisyonuyla birleşince ortaya muhteşem bir kahraman çıkmış. Ama bir dakika, aslında bizim konumuz daha çok Austen kadınlarıydı değil mi ve pek tabii ki buradaki Elizabeth. Ama romanı okuyanlar da bilir kaçımız Elizabeth'i merak ediyoruz ki? Orda çekim mekanizması olarak duran kişi mutlaka ki Mr. Darcy ve ona soğuk nevale sıfatı veren hali, tavrı. Neyse, diyeceğim o ki Elizabeth rolündeki Jennifer Ehle, aslında kitapta da yansıtıldığı gibi güzelliğiyle değil daha çok sivri zekası ve buna uygun dili ile sevimliliği en belirgin sıfatları olan Elizabeth'i çok iyi canlandırmış. Ne eksik ne fazla diyebileceğimiz bir kompozisyon olmuş ikisinin de uyumu.

1995 yılının bu dizi uyarlaması film uyarlamalarına göre daha fazla avantaja sahip, bir kere karşımızdaki bir dizi. Filmin kısıtlı süresi onun için bir handikap değil. Romandaki ayrıntılara dikkat edebilecek bir yapıya ve keyfiyete baştan sahip ve İngiliz. Bir İngiliz'i herhalde en iyi yine İngiliz anlar düsturundan yola çıkarak BBC Austen uyarlamalarına fazlasıyla değer vermiş zaten. Diğer Austen uyarlamalarının çoğunda BBC imzası var.
Ne diyorduk? Ha evet, zamanı kullanabilme keyfi Aşk ve Gurur'un dizi versiyonunu bir adım öne çıkarıyor. Aslında bu ikinci adım da denilebilir çünkü ilk adımı zaten oyuncu seçimlerindeki isabetle çoktan atmıştı. Romanın her ayrıntısını ekranda görmek tabii ki bir uyarlamayı iyi yapmaz. Ancak Austen'ın o kadar çok görsele dökülebilecek bir anlatımı ve birbirini koza gibi ören ayrıntıları var ki romanın her ayrıntısını bile karşımızda görmek ister hale geliyoruz mutlaka. Üstelik filmde romantize edilen birkaç noktaya dizide rastlamamak diziyi daha inandırıcı hale getiriyor. (Örneğin o ünlü yağmur sahnesi...)

Velhasıl ilk yazı Aşk ve Gurur'a ayrılmış olsun, diğerleri de sonra gelir.

Ve sıra geldi Oscarlara...

25 Ocak, Salı günü Akademi adaylarını açıkladı. Beklenen adaylıklar geldi tabii, bunda bir şüphe yok. Zaten Oscar ödüllerine gelene kadar verilen diğer ödüller bu adaylıkların da habercisiydi. Kesin olan dallar yanında hani belki süpriz yapabilir denebilecek adaylıklar her zaman vardır. Şimdi listeye bakarak gideyim de kaçırdığım bir nokta olmasın.

En İyi Film
127 Hours

Black Swan*
Inception
The Fighter
The Kids Are All Right

The King’s Speech*
The Social Network*
Toy Story 3
True Grit
Winter's Bone

Yıldız koyduklarım tehlikeli filmler. Yani ödülü kapabilecek olanlar. Gerçi Black Swan (Siyah Kuğu) pek fazla iddialı değil en iyi film olma yolunda ancak şaşırtır mı dersiniz? Burada beni en fazla şaşırtacak adat The Fighter (Dövüşçü) filmi. Nedeni aslında açık. Akademi herkesin de dilinde olduğu gibi boksa dayalı filmleri sever. Boks varoşların da sporu olduğundan oradan çıkan büyüme ve yükselme hikâyeleri her daim ödüllerin ilgi odağında olmuştur ve izleyicilerin de beğenisini kazanmıştır. Listede The Social Network (Sosyal Ağ) olmasa hani diyeceğim The Fighter bu listeden sıyrılır ve süpriz yapar ama The Fighter’ın alacağı ödüller oyuncularla sınırlı olacaktır süprizlere açık bir gece bizi beklemiyorsa. Gönül hangisini ister sorusuna yanıtım hepsine aynı uzaklık veya yakınlıktayım’dır. Ancak akıl,The Social Network diyor.

Yönetmen

Darren Aronofsky (Black Swan
)
David Fincher (The Social Network)
David O. Russell (The Fighter)
Joel & Ethan Coen (True Grit)
Tom Hooper (The King’s Speech
)

Ben burada Christopher Nolan’ı da görmek isterdim ancak o The Inception’la (Başlangıç) başka ödüller toplayacak (senaryo ödülünü pekala alacaktır) Süprizolmazsa diyeceğim yine David Fincher’dır. Zaten öncesindeki ödülleri de topladı ama en iyi film The King’s Speech’e (Zoraki Kral) giderse –ki bu da ihtimal dahilinde- belki Tom Hooper kotaya girer. Bir diğer mantıkla ödüller bölüştürülürse yine Hooper kotadadır ancak Fincher’ın önünü keseceğini zannetmiyorum.

Erkek Oyuncu
Colin Firth (The King’s Speech
)
James Franco (127 Hours)
Javier Bardem (Biutiful)
Jeff Bridges (True Grit)
Jesse Eisenberg (The Social Network)

Burası belli, Colin Firth. Çok memnun kalacağım sonuçtan onu da belirteyim. Diğer adaylara lafım yok, ama Firth hak ediyor. Bridges’in ödülü var, Franco, Eisenberg daha genç. Buraya Ryan Gosling de yakışırdı (Blue Valentine’daki o güzel, abartısız rolüyle) ancak adaylıkla yakışırdı tabii, yoksa ödül Firth’ün, o kadar!

Kadın Oyuncu
Annette Bening (The Kids Are All Right
)
Jennifer Lawrence (Winter’s Bone
)
Michelle Williams (Blue Valentine)
Natalie Portman (Black Swan)
Nicole Kidman (Rabbit Hole
)

Canımı sıkacak tek şey burada Natalie Portman’ın Annette Bening’in önünü kesebilecek olması. Bana göre eşit seviyede geldiler buraya kadar, takip edebildiğim ölçüde söylüyorum tabii bunu. Ancak Black Swan’ın –teknik özelliklerini bilemem, kurgu vs benim meselem değil- en büyük kozu şu anda Portman’ın oyunculuğu ve bunu da kaçırmak istemeyecektir. Altın Küre’de farklı dallarda yarıştıkları için her iki oyuncu da ödülle evine dönebildi ama burada ne olur bilemeyeceğim. Gönül Bening’i ister onu bilirim sadece.

Yardımcı Erkek Oyuncu
Christian Bale (The Fighter
)
Geoffrey Rush (The King’s Speech)
Jeremy Renner (The Town
)
John Hawkes (Winter's Bone)
Mark Ruffalo (The Kids Are All Right
)

Tartışmasız Christian Bale. Artık ödül almazsa çok ayıp olura kadar getirebilirim sözü. Hem hak ediyor, hem artık bir Oscar almalı hem de canlandırdığı karakter Oscar için biçilmiş kaftan. Gerçek bir kimlik canlandırdığı ve de inişli çıkışlı bir hayat öyküsü var ortada. Üstelik geçirdiği fiziksel değişimler de cabası Bale’in. Jeremy Runner niye orda anlamış değilim, oyuncu sıkıntısı mı vardı acaba? Onun yerine pekala Andrew Garfield (The Social Network) gelebilirdi ve gelmeliydi de.

Yardımcı Kadın Oyuncu
Amy Adams (The Fighter)

Hailee Steinfeld (True Grit)
Helena Bonham Carter (The King’s Speech
)
Jacki Weaver (Animal Kingdom)
Melissa Leo (The Fighter)


Burada akıl Melissa Leo diyor ve haklı çıkıyor kanımca. The Fighter’ın kaldıracağı ödüller zaten bu oyuncular sayesinde olacak.

Uyarlama Senaryo
127 Hours
The Social Network
Toy Story 3

True Grit
Winter’s Bone

Tartışmasız The Social Network!!!

Orijinal Senaryo
Another Year
Inception
The Fighter

The Kids Are All Right

The King’s Speech

Inception alır diyeceğim, Nolan’ı bu kadar saf dışı bırakamazlar.

Bundan sonrasını liste halinde vermekle yetineceğim çünkü içlerinde izlemediğim ve izlemeyeceğim (Harry Potter gibi) filmler var, teknik konularda da malumatfuruşluk yapamam. Yalnız Yabancı Dildeki filmler arasında Bal’ı görmeyi çok isterdim ki şansı da vardı. Yunanistan’ın adayı Dogtooth’u listede görmek hoş, onu da belirteyim. Aştı kendini Akademi.


Sanat Yönetmenliği
Alice in Wonderland
Harry Potter and the Deathle Hallows: Part 1
Inception

The King’s Speech

True Grit

Görüntü Yönetmenliği

Black Swan
Inception

The King’s Speech
The Social Network
True Grit

Kostüm
Alice in Wonderland
I am Love
The King’s Speech

The Tempest
True Grit

Kurgu
Black Swan
The Fighter

The King’s Speech
127 Hours

The Social Network

Makyaj
Barney's Version
The Way Back

The Wolfman

Orijinal Müzik

How to Train Your Dragon
Inception
The King’s Speech
127 Hours
The Social Network

Orijinal Şarkı
Coming Home (Country Strong)
If I Rise (127 Hours)
I See the Light (Tangled)
We Belong Together (Toy Story 3)

Ses Kurgusu
Inception
Toy Story 3
TRON Legacy
True Grit
Unstoppable

Ses Miksajı

Inception
The King's Speech
Salt
The Social Network

True Grit

Görsel Efekt
Alice in Wonderland

Harry Potter and the Deathly Hallows: Part I
Hereafter
Inception
Iron Man 2


Animasyon (Uzun Metraj)
How to Train Your Dragon

The Illusionist
Toy Story 3

Yabancı Dilde En İyi Film
Cezayir - Outside the Law
Danimarka – In a Better World
Kanada – Incendies

Meksika – Biutiful

Yunanistan – Dogtooth


Belgesel (Uzun Metraj)

Exit Through the Gift Shop
Gasland

Inside Job
Restrepo
Waste Land

Belgesel (Kısa Metraj)
Killing in the Name
Poster Girl
Strangers No More

Sun Come Up
The Warriors of Qiugang

Kısa Film (Animasyon)

Day & Night
The Gruffalo
Let’s Pollute
The Lost Thing
Madagascar, a Journey Diary


Kısa Film (Live Action)
The Confession
The Crush
God of Love
Na Wewe
Wish 143

Altın Küre 68 yaşında (Sinema)

Oscar ödülleri dağıtılana kadar Oscar'ın habercisi olan ödüller de bir bir sahiplerini buluyor. Starların gövde gösterisi yapabileceği törenlerden biri de Altın Küreler pek tabii. Bu yıl fazla süpriz yapmadan, daha önce verilen ödüllerin devamı niteliğinde bir tören yaşattılar bize. Memnun değil miyiz peki? Kazananları görünce memnun olmamak elde değil. Ancak Altın Küre'nin aday listeleri açıklandığında hafif yollu şoklar yaşamadım değil. Örneğin The Kids Are All Right'ın komedi-müzikal alanında aday gösterilmesi... Bu, Anette Bening'e zaten hak ettiği ödülü verebilmenin bir yolu gibi de görüldü çoğu yerde. Öyle veya böyle Bening'İn ödül almasına çok sevindim, hatta Oscar'ı da alsın istiyorum. Daha önce de hak ettiği ama alamadığı şu heykelciğe kavuşsun artık istiyorum, tabii Natalie Portman önünü kesmezse. Sonuçta o da Altın Küre'yi aldı ve Oscarlarda ikisi de aynı kategoride yarışacak (tabii aday olurlarsa ama adaylıkları kesin artık)
Beni en fazla sevindiren Colin Firth ve Christian Bale. Her ikisi de daha önce ödül almayı hak edecek performanslarla çıktılar önümüze hele ki Bale. Ancak bu sene her şey onlardan yana görünüyor, karşılarında onları alaşağı edecek rakipler var belki ama ödül biraz da sırası gelme işi ve her ikisinin de sırası fazlasıyla geldi. Özellikle Firth'ün Oscar gecesi sevineceği kesin.
Beni bir başka sevindiren isim de Paul Giamatti. Barney's Version filmini henüz izlemedim ama Giamatti'nin geçmişi de pek çok parlak performansla dolu, bu filmde de ışıldadığından eminim. Tabii Altın Kürelerde dramlarla komedi-müzikaller ayrı dallar olarak düşünüldüğü için ödüllendirilen isimler de daha fazla oluyor haliyle.

Oyunculuklarıyla öne çıkan The Fighter, Bale ödül kazandırdığı gibi Melissa Leo'ya da ödül getirdi. Aynı filmden Amy Adams'ı geçen Leo ödülü kucakladı. Adams da alsa üzülmezdim doğrusu, neticede The Fighter oyuncu kadrosu olarak çok iyi bir film.

Senaryo konusunda söylenecek hiçbir söz yok, aday olduğu her ödülü alan The Social Network'un muhteşem senaryosunu kaleme alan Sorkin bu konuda rakipsiz.

Kazananların listesi:

En İyi Erkek Oyuncu (Drama):
Colin Firth (The King’s Speech)

En İyi Kadın Oyuncu (Drama):
Natalie Portman (Black Swan)

En İyi Kadın Oyuncu (Komedi-Müzikal):
Annette Bening (The Kids Are All Right)

En İyi Erkek oyuncu (KOMEDİ-MÜZİKAL):
Paul Giamatti (Barney’s Version)

En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu:
Christian Bale (The Fighter)

En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu:
Melissa Leo (The Fighter)

En İyi Yönetmen:
David Fincher (The Social Network)

En İyi Senaryo:
Aaron Sorkin (The Social Network)

En İyi Yabancı film:
In A Better World (Denmark)

En İyi Animasyon:
Toy Story 3